Đọc một giờ trong mười phút

Người làm một mình phải biết đủ thứ. Một chút marketing, một chút số, một chút công nghệ, một chút luật, một chút tâm lý khách. Mà thời gian thì chỉ có bằng người khác. Cái nghịch lý của solo là vậy: cần học nhiều nhất, mà rảnh ít nhất.

Trước đây mình ôm một cuốn sách dày, một bài nghiên cứu dài, ngồi đọc từ đầu tới cuối, gạch gạch chép chép. Đọc xong một buổi, nhớ được vài ý. Không phải cách đọc sai, nhưng với người bận thì nó xa xỉ.

Giờ mình làm khác. Cái gì dài, mình đưa cho AI, bảo nó tóm cho mình cái xương: ý chính là gì, chia làm mấy phần, phần nào đáng chú ý. Mười phút mình có cái bản đồ của một thứ mà đọc hết phải mất một giờ. Rồi từ cái bản đồ đó, mình mới quyết: chỗ nào chỉ cần biết là có, chỗ nào đáng dừng lại đọc kỹ bằng chính mắt mình.

Cái hay không phải là đọc nhanh cho xong. Cái hay là biết chỗ nào đáng chậm. AI giúp mình lướt qua chín phần mười cái không cần sâu, để dồn sức vào một phần mười cái đáng. Người bận cần đúng cái đó: không phải đọc nhiều hơn, mà đọc trúng hơn.

Nhưng mình có một chỗ không bao giờ bỏ. Cái gì mình định mang ra dùng thật, mang đi nói với người khác, đăng lên, thì mình phải tự đọc phần gốc, tự kiểm. Bản tóm của máy là để mình định hướng, không phải để mình trích dẫn. Nó tóm có khi sai, có khi bỏ mất cái tinh tế nhất. Tin bản tóm mà đem đi dùng là có ngày trả giá.

Nên với mình, AI không thay việc đọc. Nó thay việc lục và việc lướt, để mình còn sức mà đọc sâu chỗ thật sự cần. Một mình mà biết đọc kiểu này, bạn theo kịp một thế giới thay đổi nhanh, mà không phải thức trắng đêm nào.